اخبار تاجیکستان

خانم شرافزاده رودکی را هم جریمه می‌بندد؟


خانم شرافزاده رودکی را هم جریمه می‌بندد؟ انتشار شد: 3 آگوست، 2016-09: 10
تصمیم نو کمیتة زبان و اصطلاحات در بارة جریمة ژورنالیستان برای ویران کردن "زبان معیار"، (عبارة رئیس کمیته) باعث نگرانی اهل قلم شد. آنها می‌گویند، اگر گوهر شرافزاده، رئیس کمیتة زبان می‌دانست، که با این تصمیمش فردا به آسیاب کیها آب خواهد ریخت، اصلا در این باره لب نمی‌گشاد.

کمیسیون سازی
1-ام آگوست گوهر شرافزاده، رئیس کمیتة زبان و اصطلاحات در نشست خبری این نهاد به روزنامه‌نگاران گفت: “در آینده نمایندگان وسائط اخبار عامّه، که در تهیة مقاله و موادهایشان معیار زبان تاجیکی را رعایه نمی‌کنند، جریمه می‌شوند ”.
شرافزاده از آن اظهاری نگرانی کرد، که "روزنامه‌نگاران در اکثر حالت کلمه‌های ناشناس را در موادشان استفاده می‌برند".
-بعضاً تا 10 مراتبه و از آن هم بیشتر در مطلب روزنامه‌نگاران کلمه هایی استفاده می‌شود، که برای بیننده و شنونده ناشناس است. به این ترتیب، معیار قانون زبان ویران می‌شود، -تأکید کرد شرافزاده.
از افتش کمیتة زبان و اصطلاحات الَّکَی در این تصمیمش جدّی است. حتّی یک کمیسیون ویژه هم تأسیس داده شده است، که به قول رئیس کمیتة زبان و اصطلاحات منبعد برنامه‌های تلویزیونی و رادیوها، همچنین متن روزنامه‌ها را می‌سنجد. در نظر است، که جریمه برای روزنامه‌نگاران از 15 تا 20 نشان‌دهنده برای حسابها (یک نشان‌دهنده 40 سامانی) و برای مؤسسان آنها از 30 تا 40 نشان‌دهنده مقرّر شود.
خانم شرافزاده گفت: “دعوت برای جریمه سپاریدن را از روزنامه‌نگاران، از کارمندان تلویزیون و رادیو آغاز می‌کنیم. ژورنالیستان معیار زبان دولتی را باید بی‌چون و چرا رعایه کرده و به قانون‌شکنی راه ندهند.”
شرافزاده گفت: “از ما می‌پرسند، که "حوادث"، "متمرکز" یا "انفجار" چه معنا دارد؟ انفجار همان ترکش است. کمپیر هشتادساله لغت نمی‌خواند. روزنامه‌نگاران می‌نویسند، که در یک ولوسوالی افغانستان باز انفجار شد. این چه معنا دارد؟ ما کلمة ترکش را داریم... "
گوهر شرافزاده این را گفت و رفت، امّا“ترکش”بعدتر در فییسبوک رخ داد. اظهارات رئیس کمیتة زبان و اصطلاحات به موج واکنشهای شدید نه تنها ژورنالیستان، بلکه ادیبان و زبان‌شناسان در شبکه‌های اجتماعی اینترنت رو به رو شد.

رودکی را هم جریمه بندیم؟
اسفندیار آدینه، روزنامه‌نگار تاجیک در واکنش به اظهارات رئیس کمیتة زبان می‌گوید: “برای استفادة کلمة“حوادث”آیا ابوعبدالله رودکی را هم جریمه کنیم؟ زیرا رودکی هنوز 1150 سال پیش کلمة“حوادث ”-را استفاده برده است.
برو ز تجروبة روزگار بهره بگیر،
که بهر دفع حوادث ترا به کار آید.
در واقع، اگر معیار زبان ادبی گفته، خانم شرافزاده، معیار زبان آنهای را در نظر داشته باشد، که دو بیت سادة رودکی را نمی‌فهمند، دور نیست آن روز، رودکی را“جریمه”و به شیخ بیدل“حکم ابد”بدهند.
ادیب و پژوهشگر شناختة تاجیک عبدالقادر رستمّ میگوید، “آیا نهادی هست، که خود کمیتة زبان را برای آویزه‌های پُر از غلط و بی‌معنا و بی‌منطق دوشنبه-پایتخت تاجیکستان جریمه بکند؟
"ما گشاده شدیم"، "مرکز آش"، "مرکز حسن" و امثال اینها، که در این شهر سر هر قدم چون خار به چشم می‌رسند، موجودیت و کارایی این کمیته را زیر سؤال می‌برد!”
تصمیم“استالینی”شرافزاده
فخر‌الدّین خالبیک، ژورنالیست شناختة تاجیک در این باره می‌گوید، کمیتة زبان مشکل را در جایی نبوده می‌کابد.
-در تاجیکستان حالا هر کس یک "زبان معیار" خود را دارد. از روی منطق معلمه (گوهر شرافزاده در نظر است) تمام کتابهایی، که نشر می‌شوند، به شمول کتابهای درسی، باید جریمه شوند.
این قبیل مجازات حال بد زبان را بدتر می‌کنند. خوب، زبان معیار! در بارة کدام زبان و معیار سخن می‌رود؟ اگر این معیار، یا این گونه کتاب هست، آیا در دسترس مردم قرار گرفته است؟ اگر این“کتاب زبان”- را داریم، پس برای بیان فکر کلمه‌ها را از آن جستجو کنیم؟ مشکل را در جایی می‌جویند، که نیست. مشکل“زبانداری به زبان و بی‌زبانی در دل” ما در مکتب است. کتابهای درسی را درست کنید، تا مردم از مکتب زبان تاجیکی را یاد گیرد. دخالت به کار روزنامه‌نگاری نقض آزادی بیان است. این رکن مهم یک جامعة دموکراتی است، اگر تاجیکستان چنین باشد (از این گونه اظهارات برمی‌آید، که رهبران خود از رکنهای جامعة دموکراتی خبر ندارند، نمی‌دانند کشور به کجا روان است). این همان "سادّه کنی"-های استالینی است. به جای سلّه کلّه می‌آرند. به جای طبابت زخم، خود دست را می‌برند. این اسلوب معمول برخورد رسمی با مشکلات در تمام ساحه‌ها شده است. مسئله شاید کمبود بوجة کمیته یا جمع‌آوری مبلغ باشد؟ من نفهمیدم. عموماً کارهای زیادی در جریانند، که شاید در توان فهمش خود راه‌اندازان هم نیست. از جمله همین برنامة“نظارت زبان روزنامه‌نگاران”، که در یگان دولت دنیا نیست. این شرمندگی است. رئیس کمیته خبر ندارند، که خوانندة ما - روزنامه‌نگاران نه فقط داخل، بلکه خارج هم هست. اصلاً همه گونه فشار قابل قبول نیست. امّا این“فشار”خیلی مضحک است، به“زبان معیار”- مسخره‌بازیست،-می‌گوید ژورنالیست.
عابد شکورزاده، یکی از روزنامه‌نگاران دیگر تاجیک می‌گوید: “این کمیته یک بار سخنرانی وزیران را ارزیابی کند، اگر صلاحیت داشته باشد. امروز کدام وزیر به زبان کتاب، فصیح و علمی و منطقی سخن می‌گوید؟ کلاً، به زبانی، که شرم کس از شنیدنش (از آن که وزیر دولت من پا در هوا هرزه می‌گوید) می‌آید حرف می‌زنند.”
لهجة خود شرافزاده هم از دقّت ژورنالیستان دور نماند.
گل‌افشان ساقی آوا، ژورنالیست دیگر تصمیم رئیس کمیتة زبانرا به استهزا کشید: “لهجة گفتار شرافزاده هم به من پسند نیست، به کجا مراجعت کنم، که این خانم را جریمه بندی کنیم؟”
در واقع، ژورنالیستان به گوهر شرافزاده، که در رسانه‌ها بنا به سبب تصمیماتش برای ملّی کردن نامگوی غذا در طربخانه‌ها مورد دقّت از حد بیش قرار گرفت، شاید این دفعه، به قول مردم“هوا گرفته”، اکنون از جریمه بندی ژورنالیستان حرف می‌زند. و مهم این نیست، که اساس کافی برای ثابت کردن ادّایش ندارد. حالا دقیق نمی‌شود، که گفت خانم شرافزاده این کار را دانسته می‌کند، یا خیر. امّا اگر می‌دانست، که تصمیمش اگر امروز نه، پس فردا حتماً به بازیچة دست گروههایی تبدل خواهد شد، که هدفشان فقط بستن دهان نشریه‌ها است، تا پاکیزه نگاه داشتن زبان پارسی تاجیکی، در این باره لب وا نمی‌کرد.
امّا می‌توان گفت، خانم رئیس کمیتة زبان از وجود قانونی، که برای مانع شدن به فعالیّت ژورنالیستی جزا مقرّر کرده است، کاملاً بی‌خبر بوده است. وگرنه...
عمر طاهر، بازنشر از "نگاه"، ش18 (501) از 3-یوم آگوست سال 2016
منبع:
My Webpage

ارسال نظر جدید