منابع علمي و فرهنگي

گزارش نشست تخصصی «نشر ایران و تاجیکستان»


 

نشست تخصصی «نشر ایران و تاجیکستان» روز سه‌شنبه 11 شهریور در مرکز مشارکت‌های فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار شد. در این نشست استادان، صاحب‌نظران نشر و اعضای انجمن دوستی ایران و تاجیکستان حضور داشتند.

گفت‌وگوهای تخصصی این نشست که به صورت میزگرد انجام پذیرفت، پس از شنیدن تلاوت قرآن مجید و سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان آغاز شد. در این گفت‌وگو استادان، آقایان قهرمان سلیمانی (معاون پژوهشی و آموزشی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی)، مسعود قاسمی (مدیر سابقِ پژوهشکدۀ فرهنگ فارسی تاجیکی شهر دوشنبه)، علی اشرف مجتهد شبستری (رئیس هیئت مدیرۀ انجمن دوستی)، نادر قدیانی (رئیس اتحادیۀ ناشران و کتابفروشان)، حمیدرضا شاه‌آبادی (مدیر انتشارات بین‌المللی الهدی)، خانم منیژه رحیمی (دبیر سوم سفارت تاجیکستان) شرکت داشتند.

نخست مهناز مقدسی، عضو هیئت مدیرۀ انجمن و مجری نشست، علت تشکیل این جلسه را چنین عنوان کرد که اهمیت حضور ایران در نشر تاجیکستان سبب شد از کارشناسانی دعوت کنیم و بررسی کنیم که ایران در نشر تاجیکستان در کجا قرار گرفته است، در نشر تاجیکستان چقدر سهم دارد و آیا سهمی که الان دارد کافی است یا باید تلاش کند و سهمی بیشتر را به‌دست آورد.

نخستین پرسش از آقای شبستری دربارۀ فعالیت‌هایش در زمان حضور در جایگاه سفیر تاجیکستان در این کشور بود. وی به علاقه و عشق به ایران و آثار ایرانی و زنده ماندن زبان فارسی در میان تاجیکان اشاره کرد و گفت که نیاز به انتشار آثاری که پاسخ‌گوی نیاز آن کشور باشد سبب شد که در حدود سال 1377 به کمک سفارت ایران چاپخانۀ پیوند را، با سختی‌های فراوان، در شهر دوشنبه دایر کنند. وی به مشکلات بسیاری که برای دایر کردن این چاپخانه وجود داشت اشاره کرد و گفت که همین کار سبب شد که بتوانند اهل فرهنگ و پژوهشگران را برای نگارش و چاپ آثار تحقیقی ترغیب کنند و حاصل آن چندین کتاب ارزشمند شد. او به انتشار و ارسال کتاب‌های مناسب و انتخاب کتاب مناسب برای تاجیکستان، اشاره کرد که باید بسیار با احتیاط در این راه قدم برداشت چون توجه نکردن به موضوعات کتاب‌ها می‌تواند مشکلات عدیدهای پدید آورد. او به ارسال 14 هزار جلد کتاب به کتابخانۀ رودکی اشاره کرد که در سال‌های حضورش در تاجیکستان با کمک آقای علی  رواقی و دیگر استادان این کار صورت گرفت و نتیجۀ بسیار خوبی هم داشت. او گفت در دوران سفارتش، چند نفر از استادان را از ایران به تاجیکستان بردیم که یک ماه تربیت مربی کنند، دوره که تمام شد نتیجۀ بسیار خوبی حاصل شد، ولی متأسفانه بعد از رفتن من این قضیه ادامه نیافت. ما سعی کردیم در مدرسه آل سامان و در مدارس ابتدایی برای تدریس خط نیاکان اقدام کنیم که باز هم خیلی استقبال شد ولی مشکلاتی داشت که در فرصت دیگری به این بحث به صورت جداگانه خواهیم پرداخت. به نظر می‌رسد که موضوع آموزش خط نیاکان باید در جلسه‌ای دیگر مطرح شود و جدی پیگیری شود.

آقای شبستری افزود: در زمینۀ کسب موفقیت در تاجیکستان دو نکته بسیار مهم است یکی ایجاد اطمینان و دیگری فعالیت‌های مردمی و اینکه کسانی که آنجا خدمت می‌کنند باید نشان دهند که مردمی‌اند و خود را از تاجیکان دور نکنند. این دو، راهکاری بود که در زمان سفارت من نتیجه مثبتی داشت و این اعتماد چندان بود که مرا برای نشست‌های مهم دعوت می‌کردند و از من مشورت می‌خواستند. باید فکر کرد که مسائل سیاسی و مشکلاتِ دولت ملت‌ها را از کارهای مردمی دور کرد تا نتیجۀ بهتری به دست آورد.

دومین پرسش از آقای قهرمان سلیمانی بود که سال‌ها مدیریت انتشارات الهدی را به عهده داشت. از او سؤال شد که الهدی، به عنوان اولین ناشر در نشر تاجیکستان با چه هدف و با چه سیاستی وارد این حوزه شد و از چه حمایت‌هایی برخوردار بود؟ و حاصل زحماتش چه بود؟

وی نخست گزارشی از وضعیت نشر تاجیکستان داد. او گفت که در زمان حضورش در تاجیکستان آماری از ناشران، تعداد کتاب‌های منتشره و چاپخانه‌ها جمع‌آوری کرده که هنوز بعد از گذشت چند سال کسی این آمار را روزآمد نکرده است. او با ذکر اینکه در تاجیکستان ارگان یا سازمانی مشخص برای ناشران مثل وزارت ارشاد، وزارت فرهنگ و معارف، اتحادیه ناشران و .... وجود ندارد، لذا بررسی صحیح و دانستن از واقعیت نشر تاجیکستان چندان قطعی نیست. او گفت نشر در تاجیکستان صنعتی ورشکسته است. بزرگ‌ترین مشکل بین نشر ایران و تاجیکستان مشکل خط است و تا وقتی این امر مرتفع نشود این صنعت نمی‌تواند با نتیجۀ سوآوری وارد بازار شود. برخی آمارهای قهرمان  سلیمانی از این قرار بود که در این کشور 77 کتابخانۀ عمومی است که مجموع کتاب‌های آن 13 میلیون جلد کتاب است. موجودی کتاب‌های این کشور بسیار نازل است و ترکیب آنها نیز ملغمه‌ای از ترکی و روسی و تاجیکی است. وی به همکاری خانۀ کتاب ایران برای بستن قرارداد در حوزۀ نشر و دادن شابک به آثار تاجیکی اشاره کرد. او به برنامه‌هایی گسترده‌ای که در سال‌های اولیه حضور نشر الهدی در تاجیکستان مطرح شده بود اشاره کرد و افزود که متأسفانه بسیاری از برنامه‌ها در عمل با شکست مواجه شد، نمایشگاه کتاب برای کودکان، به سبب آموزش ندیدن کودکان برای استفاده از نمایشگاه، به غارت آنجا انجامید، مشکل بیکاری مردم تاجیکستان، قشر کمِ کتابخوان و نظام‌مند نبودن سیستم اداری سبب شده است که این صنعت از شکوفایی بازبماند. اگر از مقامات بالا حمایت به این صنعت نشود و اگر مشکل خط بین این دو کشور رفع نشود آثار منتشره از مخاطبانی چند میلیونی بی‌بهره خواهد بود. او به نام «الهدی» برای انتشارات اشاره کرد که اگر برای انتخاب نام دقت بیشتری می‌شد شاید در آن کشور بازخورد بهتری داشت. او به تأسیس کتابفروشی الهدی و محاسن و معایب آن پرداخت و افزود که رونق بخشیدن به این بازار کار دشواری است و مجموعه‌ای از عوامل باید به کمک بیاید.

آقای سلیمانی پس از آن، به سؤال دیگری پاسخ داد مبنی بر اینکه شکست‌ها و ناموفقیت‌های دوستان و انتشارات الهدی را باید زمینه‌ای برای بازاندیشی و اجرای برنامه‌های جدید در نظر گرفت و اینکه آیا الهدی برای گسترش زبان فارسی به دایرکردن کلاس‌های مجانی برای آموزش خط اندیشیده است یا خیر گفت:  آقای شبستری در زمان حضورش در تاجیکستان کارهای نو بسیاری کرد که فقط از عهده ایشان برمی‌آمد. او اشاره کرد که در حال حاضر در تاجیکستان تحولی صورت گرفته و حضور زبان روسی در قیاس با زبان فارسی کم‌رنگ شده. او اشاره کرد که در همان سال‌ها که وی در تاجیکستان بود حدود 500 کلاس در جاهای مختلف تاجیکستان برای آموزش خط نیاکان برگزار شد و دولت تاجیکستان هم حمایت‌هایی کرد و آموزش خط نیاکان را رسمی کرد و این کار بسیار مهم بود، اما زمان و میزان کلاس‌ها شاید کافی نبود برای آنکه زبان و خط نیاکان جا بیفتد. این کار شاید زمانی صورت بگیرد که کسی در قد و قامت آقای شبستری در آنجا حضور پیدا کند.

علی اشرف مجتهد شبستری ضمن قدردانی از این مطلب، به اهمیت آموزش خط نیاکان اشاره کرد و اینکه این کار زمانی نتیجه می‌دهد که مردمی باشد.

آقای شاه‌آبادی در مورد برنامه‌های آتی انتشارات الهدی گفت که حدود شش ماه است که مسئولیت این انتشارات به ایشان محول شده است. او با قدردانی از زحمات  آقایان شبستری وسلیمانی گفت که الهدی دوران خوبی داشته است و زمانی که فروشگاهش دایر شده بود مردم برای خرید کتاب در صف می‌ایستادند و این فروشگاه در بهترین نقطۀ شهر دوشنبه بود، اما رفته‌رفته این فروشگاه تغییر مکان داد و در جایی محقر قرار گرفت و کتاب‌هایش هم مجموعه‌ای شد از کتاب‌های بی‌ربط که جای تأسف دارد. او گفت با تغییراتی که در سیاست این مؤسسه صورت گرفته خوشبختانه مکان مناسب دیگری در جایی بهتر برای فروشگاه تهیه شده و در دو مرحله تعداد. 5000 کتاب و 1500 کتاب برای آن فراهم و ارسال شده است و این کتاب‌فروشی با نام «نوروز» در چند روز آتی افتتاح خواهد شد. او به نام «الهدی» اشاره کرد که متأسفانه نام مناسبی نبوده و این اسم عربی است و ضمن آنکه تلفظ «هـ» برای برخی زبان‌ها دشوار و به «الخدا» بدل می‌شده است و از این رو، این بار نام دیگری را انتخاب کردند. این فروشگاه با نام نوروز در سفر رئیس جمهور به کشور تاجیکستان رسماً بازگشایی خواهد شد. حمیدرضا شاه‌آبادی در پاسخ به حضور ناشران خصوصی در نشر تاجیکستان، افزود در مؤسسۀ الهدی یک گروه انتشاراتی تشکیل شده شامل 20 ناشر که حدود پنج ناشر دولتی و بقیه خصوصی‌‌اند و قرار است کتاب‌های دیگر ناشران نیز در این فروشگاه عرضه شود. حتی در نمایشگاه مسکو، انتشارات الهدی فقط تعداد کمی از کتاب‌های خودش را خواهد برد و بیشتر کتاب‌ها متعلق به ناشران دیگر و ناشران خصوصی است.

آقای  شاه‌آبادی در بحث آسیب‌شناسی فعالیت‌های انجام شده افزود که حضور الهدی در تاجیکستان چندان حرفه‌ای نبود و اگر گذشته را آسیب‌شناسی کنیم درمی‌یابیم که عطش حضور در این کشور، در سال‌های اول، با استقبال و درآمد خوب همراه بود اما وقتی بعد از مدتی، از نظر اقتصادی نتوانست روی پا بایستد و نگاه‌ها کاسبکارانه شد و به درآمد پیش‌بینی شده نرسید به تعطیلی کتابفروشی انجامید.

او افزود در بحث حضور در کشورهای فارسی زبان و همسایه مثل تاجیکستان و افغانستان نباید هدف اولیه را اقتصاد قرار داد و باید با دید فرهنگی پیش رفت. البته نمی‌توان شرایط اقتصادی را از نظر دور داشت. صنعت نشر نیز قبل از هر چیز یک نهاد اقتصادی است. باید در این زمینه یک فرایند اقتصادی را طراحی کرد و بعد اجرا کرد، اما در الهدی این اتفاق نیفتاد. اگر از مشکلات اقتصادی صحبت می‌کنیم که در کشور خودمان هم هست باید گفت که در بدترین شرایط اقتصادی هم می‌توان کار کرد. اگر ناشر تاجیکی بتواند مخاطب خود را از جمعیت 7 میلیونی کشور خودش به جمعیت 70 میلیونی کشور ایران گسترش دهد حتماً در این راه قدم برمی‌دارد و به سودآوری می‌رسد و اگر بر این تعداد جمعیت افغانستان را هم اضافه کنیم نتیجۀ بهتری به دست‌ می‌آید. هر چه تیراژ بیشتر باشد هزینه کمتر و سودآوری بیشتر می‌شود. دوستان می‌دانند که حجم بسیاری از کتاب‌هایی که از ایران می‌رود بعداً به صورت قاچاق و کپی شده به کشورمان برمی‌گردد یا در پاکستان تجدید چاپ می‌شود و به تاجیکستان هم می‌رسد. این اتفاق می‌رساند که ساز و کار درستی در این زمینه وجود ندارد که باید به آن توجه داشت؛ ضمن آنکه مشکل خط را نباید از نظر دور داشت و این مشکل را باید به شکلی اساسی حل کرد.

آقای قدیانی در زمینۀ حضور ناشران خصوصی در نشر تاجیکستان گفت که با توجه به صحبت‌های عرضه شده باید در نظر گرفت که ما نیز همچون کشور تاجیکستان درگیر جنگ و مشکلات اقتصادی بوده‌ایم، اما هرگز صنعت نشرمان تعطیل نشد و به شکر خدا، در حال حاضر در نشر همچنان فعالیم و هر ساله نمایشگاه کتاب دایر می‌کنیم. این مطلب حاصل تجربیاتی است که به دست آمده؛ در اتحادیه ناشران طی 4 سال گذشته کلاس‌های آموزشی متعددی با حضور ناشران اروپایی صورت کرفته و اتحادیه ناشران تجارت ارزشمندی کسب کرده است. اتحادیه می‌تواند این تجربیات را در اختیار دوستان قرار دهد. او افزود اگر ارتباط کتاب بین دو کشور به صورتی صحیح انجام شود به رونق نشر ایران هم کمک می‌کند. مؤسسۀ الهدی از سال‌های 72 و 73 در حوزۀ پخش بسیار فعال بود و کتاب‌ها را به کشورها و نمایشگاه‌ها می‌برد، اما زمانی که خودش وارد بازار نشر و انتشارات شد با مشکلاتی مواجه شد. امیدواریم الهدی به جای ناشر بودن به عرضۀ کتاب‌های دیگر ناشران کمک کند و اتحادیه ناشران حاضر است در این زمینه جلساتی برای تبادل افکار برگزار کند.

آقای شبستری به بالابودن تیراژ کتاب در تاجیکستان، در زمان جنگ، اشاره کرد و گفت که روسیه تلاش می‌کرد مردم را کتابخوان کند و برای همین کتاب‌ها را بسیار ارزان عرضه می‌کرد. اما امروزه تیراژ کتاب‌ها در تاجیکستان به 500 نسخه کاهش یافته است.

آقای قاسمی در مورد نشر کتاب‌های فارسی در تاجیکستان و پژوهش‌های ایرانیان اشاره کرد. وی قاسمی گفت متأسفانه دور بودن از خط فارسی باعث شده که یادگیری آن برای تاجیکان مشکل باشد، اما اگر آثار به خط سیریلیک منتشر شود، تاجیکان بیشتر مایل‌اند آن را تهیه کنند. خط فارسی خواندنش دشوار است و خط سیریلیک نوشتنش مشکل است. در مورد برگردان این دو خط به این مطلب باید توجه داشت. باید به خط آنها احترام بگذاریم و توقع نداشته باشیم که آنها خط را به سرعت تغییر دهند. در طول سال‌هایی که در آنجا بودم آثاری از خانم دانشور به سیریلیک برگردان شد که استقبال هم شد. دیوان رودکی را دو زبانه چاپ کردیم که استقبال شد. فرهنگ نام‌های تاجیکی و فرهنگ مصدرهای زبان‌ها و گویش‌های تاجیکستان که به سیریلیک چاپ شد، فرهنگ یغنابی که به تاجیکی منتشر شد، همه و همه طرح‌هایی بود که در زمان سفارت آقای شبستری صورت گرفت. فرهنگ اصطلاحات فنی، فرهنگ هزوارش‌های پهلوی و تعداد دیگری کتاب که در آن زمان منتشر شد و چند مجله که به صورت دو زبانه منتشر شد از کارهایی بود که طی ده سال (1376 تا 1388) انجام شد. برخی از این آثار، مثل فرهنگ یغنابی، ابزار دست پژوهشگران ایرانی و خارجی شده است.

آقای قاسمی افزود: به خط سیریلیک باید اهمیت داد و تاجیکان هر چقدر هم بخواهند به فارسی برگردند برایشان بسیار دشوار است. و این کار باید آهسته صورت گیرد.

آقای شبستری در تکمیل صحبت‌های آقای  قاسمی گفت همانطور که از تاجیکان انتظار داریم خط فارسی بیاموزند بهتر است ما نیز خط سیریلیک را یاد بگیریم و آثارشان را بخوانیم و دریابیم که در طول 70 سال چه بر این کشور گذشته است.

آقای قدیانی در پاسخ به پیشنهاد خانم مقدسی مبنی بر تشکیل اتحادیۀ ناشران فارسی‌زبان یا اتحادیۀ ناشران ایران و تاجیکستان گفت: در سفری که با هیئتی از وزارت ارشاد به افغانستان داشته‌اند، تفاهم‌نامه‌ای بین ناشران ایرانی و افغان تدوین شد و امسال در نمایشگاه بین‌المللی کتاب حدود 15 ناشر از افغانستان شرکت کردند. وی افزود این امکان وجود دارد که بتوان تفاهم‌نامه‌ای هم بین ناشران ایرانی و تاجیکی تنظیم شود و اتحادیه ناشران از این موضوع استقبال می‌کند.

خانم رحیمی در انتهای نشست و پس از تشکر از استادان، دربارۀ اهمیت و اعتباراستاد علی اشرف مجتهد شبستری در تاجیکستان حتی در حال حاضر صحبت کرد و گفت که ایشان سفیری مردمی بوده است. دربارۀ نشر ایران و تاجیکستان گفت ایران برادر بزرگ کشور تاجیکستان است و امید است از جانب این کشور کمک‌های بسیاری صورت گیرد. منیژه رحیمی گفت باید اندیشید که چرا هنوز دانشجویان تاجیک مایل‌‌اند به روسیه بروند و تحصیل کنند و روسیه در توزیع کتاب و مجله هنوز هم در تاجیکستان حضور دارد. باید در نظر گرفت که تلا‌ش‌های بسیاری از سمت ترکیه انجام شده و ترکیه دانشکده و کالج دارد و بسیاری دانشجویان برای ادامۀ تحصیل به ترکیه می روند و متأسفانه در مورد ایران اینطور نیست. جای ایران در تاجیکستان خالی و کمرنگ است. باید علت این موضوع بررسی شود. در مورد ادبیات کودک و نوجوانان جای ایران بسیار خالی است. کانون پرورش فکری کودک و نوجوانان ایران باید در تاجیکستان فعالیت کند. عصر امروز عصر تکنولوژی است. سایت‌های تاجیکی خیلی کم است و شاید بتوان سایت‌های فارسی و سیریلیک دایر کرد که خوانندگان هر دو کشور بتواند با خط هم آشنا شوند. آثاری به خط سیریلیک روی سایت‌ها برود. رحیمی عذرخواهی کرد که در زمان کوتاهی که به سفارت برگشته نتوانسته گزارش جامعی از نشر تاجیکستان با خود بیاورد، اما امیدوار است با سفر حسن روحانی  رئیس جمهور ایران به تاجیکستان فرصت‌های بیشتری برای تبادلات فرهنگی دو کشور ایجاد شود و موضوعاتی چون نشر ایران و تاجیکستان عمیق‌تر بررسی و شکوفا شود.

آقای شبستری اشاره کرد که متأسفانه در بحث تأسیس مدارس ایرانی در قیاس با مدارس ترکیه و روسیه باید گفت که کوتاهی از ایران بوده است. باید در این جلسات آسیب‌شناسی کرد و درس گرفت و باید فکر کرد که کجا موفق و کجا ناموفق بوده‌ایم. الان پس از گذشت بیست سال باید صادقانه گفت که کجا درست عمل کردیم و چطور باید مشکلات را حل کنیم. ما در حال حاضر برای رفتن به تاجیکستان با هزینه‌ای سنگین مواجهیم که این هزینه باعث شده که رفت‌وآمد مشکل شود و این عشق به دیدار این دو کشور برای مردم هر دوطرف میسر نشود. موانع بسیار است و برای رفع آنها لازم است سازمان‌های مردم‌نهاد قدم بگذارند.

در حاشیۀ سخنرانی برخی حاضران سوالاتی را مطرح کردند از جمله انتقاد به نام «نوروز» برای فروشگاهی که پیشتر «الهدی» نام‌گذاری شده بود. همچنین انتقادهایی در مورد موضوعات کتاب‌هایی ترجمه‌شده و کاستی‌های این موضوعات مطرح شد. بحث انتخاب نام نوروز بحثی بود که برخی دیگر از حاضران در مورد آن انتقادهایی مطرح کردند. در مورد حضور ناشران داخلی پیشنهادهایی مطرح شد. در مورد کتاب‌های عرضه شده در کتابفروشی الهدی نیز انتقادهایی شد که باید با تدبیر این کار صورت گیرد.

آقای تهرانی یکی از اعضای انجمن نیز دربارۀ نشر ایران این مطلب را مطرح کرد که تیراژ کتاب در کشور خودمان نیز از 3000 و 5000  به 1000 و 500 نسخه کاهش یافته و این مشکل در نشر ایران را نیز نمی‌توان از نظر دور داشت. بخش خصوصی هم در این کشور نتوانسته برای نشر کارهای مهمی بکند شاید باید ناشران دولتی و خصوصی توأم در این کار حضور پیدا کنند.

از دیگر سوالات مطرح شده این بود که زبان روسی در بین تاجیکان نفوذ بسیاری دارد و باید در نظر داشت که چه کتاب‌هایی برای تاجیکان مناسب است، با چه خطی و با چه رویکردی باید در نشر تاجیکستان حضور یافت. انتشارات الهدی جامعۀ مخاطب را در نظر نگرفته است، جامعۀ تاجیک کتاب‌های قدیمی را می‌خواند، اما کتاب‌های جدید را نمی‌خواند و تاجیکان آثارشان را انتخاب می‌کنند و باید ناشران توجه کنند که با چه مخاطبی مواجه‌اند و نیازهای آنها را در نظر بگیرند، سپس برای نشر اقدام کنند.

آقای دادبه در بین حاضران سخنانی را مطرح کرد، از جمله اینکه کارهای بسیاری در این حوزه انجام شده، اما اجرای آنها چندان به درازا کشیده که از ارزش آن کاسته شده است، از جمله تدوین کتاب‌های درسی با نام «بیاض» که ارسال آنها دو سال تأخیر داشت و نتیجۀ اصلی را نگرفت. او افزود که باید این مسئله با درایت و با جدیت دنبال شود، زیرا تاجیکستان در حال حاضر به جای بهره بردن از تلاش‌های ایران، از ترکیه و روسیه تغذیه می‌شود. فیلم‌های ترکی به نام ایرانی به آنجا می‌رود، نشر مجلات و کتاب‌ها در ترکیه انجام می‌شود و بسیاری مطالب دیگر که این مطلب را باید مد نظر داشت.

وی افزود: کتاب‌ها و مجلات بسیاری از ایران به آنجا ارسال شد، اما در جایی انبار شد و به دست دانشجویان و مراکز فرهنگی نرسید. او افزود که اگر هدف فرهنگی اجرا شود و کتاب خوب به تاجیکستان برود مهم نیست که ناشر دولتی باشد یا ناشر خصوصی. او گفت آیا می‌شود افراد خیّری را پیدا کرد که در آنجا مدرسه یا دانشگاه بسازند. وقتی تاجیکان فیلم‌ها و سریال‌های ترکی را به جای ایرانی می‌بینند جای تأسف دارد. باید معلمان دلسوز را برای آموزش زبان فارسی به این کشور فرستاد.

آقای سبحانی نیز در تأیید صحبت‌های آقای دادبه گفت که کتاب‌های ارسالی به کشورهایی چون تاجیکستان و هندوستان بدون توجه به مخاطبان آنها ارسال می‌شود. اینکه مخاطبان ما چه می‌خواهد خیلی مهم است و باید به این مطلب توجه کرد و بی‌توجهی به این موضوع علت ناموفقیت است.

آقای شبستری در پایان نشست گفت که صحبت‌های این جلسه نشان داد که تاکنون فعالیت‌های مهمی در حوزه نشر انجام پذیرفته اما به سبب اینکه این کارها پراکنده بوده از هم ‌اطلاع مانده‌اند. کارهای انجام شدۀ دولتی را نمی‌توان نادیده گرفت ضمن آنکه بخش خصوصی نیز با کارشناسی و آسیب‌شناسی می‌تواند به کمک بخش دولتی برود و مشکلات پیش‌رو را حل کند. وی به علت ناتمام ماندن سؤالات و نکات مهمی که در این جلسه مطرح شد و ضمناً پیشنهاد حاضران، اعلام کرد که این نشست ادامه خواهد داشت و جمع‌بندی صحبت‌ها در نشستی دیگر مطرح خواهد شد. حاضران نیز از این مطلب استقبال کردند.

انجمن دوستی ایران و تاجیکستان به رسم قدردانی، لوح تقدیر و چند کتاب به سخنرانان هدیه کرد. در پایان این نشست اعضایی که قبلاً عضویتشان پذیرفته شده بود، کارت‌های عضویت خود را دریافت کردند. در این جلسه بیش از 75 نفر شرکت داشتند.

این نشست با هماهنگی کمیتۀ همایش‌ها و حمایت سفارت جمهوری تاجیکستان، مرکز مشارکت‌های فرهنگی هنری شهرداری، مؤسسۀ فرهنگی هنری پیشین‌پژوه برگزار شد.

 

برنامۀ نشست بعدی نشر، از طریق سایت انجمن، به زودی اعلام خواهد شد.

 

 

مهناز مقدسی

 

 

 

ارسال نظر جدید