اخبار انجمن دوستی

شرح کاملي از «گلستان» سعدي در تاجيکستان منتشر شد


 

 

تاکنون آثار زيادي از گنجينه ادب فارسي در کشور تاجيکستان چاپ و منتشر شده است که نسخه هاي مختلفي از اين انتشارات در کتابخانه ملي اين کشور نگهداري مي شود از جمله اين آثار توجه و اقبال تاجيکان به آثار سعدي شيرازي است. «گلستان» تاکنون چند بار در اين کشور منتشر شده است اما به تازگي شکورزاده، نويسنده تاجيک چاپ جديدي از آن را ارائه کرده است که توضيحات بيشتر راجع به اين اثر را از شاه منصور شاه ميرزا کارشناس ميز تاجيکستان در اکو و اديب و نويسنده جويا شديم. وي با اشاره به بي اشتباه بودن اين اثر گفت: براي بار نخست شرح "گلستان" سعدي با تلاش و ابتکار عابد شکور زاده، محقق و دانشمند تاجيک در تاجيکستان تاليف و به زيور طبع آراسته شد. اين کتاب از چند لحاظ داراي اهميت مي باشد،اولاً ، "گلستان" ،که در ميان مردم فرهنگ پرور ورارود در شمول کتاب هاي محترم قرار مي گيرد و تا پيروزي انقلاب اکتبر سال 1917 در مدارس و مکاتب اين خطه هنرپرور تدريس و تعليم داده مي شد ،تاکنون بدون اشتباه چاپ نشده بود و مردم به ويژه ، ادب دوستان تشنه مطالعه اين کتاب به دور از نقص و اشتباه بودند و به گفته مولف شرح " گلستان " "مثل باغ تاراج شده دست بيدادگران" بود.

 

لذا، شارح از يک سو " گلستان " کامل و به دور از هر گونه نقص و عيب را در پيشاروي خواننده خوش ذوق قرار داده ، از سوي ديگر مولف دقيق نظر با رجوع به شرح و حواشي سعدي پژوهان برجسته و خوش قريحه ،از جمله بهاء الدين خرمشاهي،محسن رمضاني ،محمدعلي فروغي ،رستم موسي - اغلي علي يف ،خليل خطيب رهبر ،غلامحسين يوسفي ،محمد خزايلي و غيره تلاش نموده است سر هر واژه و ترکيب توجه عميق به خرج دهد که در فهم و درک معاني اين کتاب گهربار براي خواننده هيچ مشکل و مانعي در ميان نباشد و منظور شيخ اجل همانند آيينه مصفا به جلوه درآيد .

 

آقای شاه ميرزا از توجه تاجيکان به آثار سعدي ياد کرد و افزود: سعدي همچنان که گفته آمد ،در محافل بزرگ و کوچک فارسي زبانان آسياي ميانه شمع انجمن و انيس کنج تنهايي اهل ذوق و معني بود و اي بسا شب هاي تيره روزگار اين مردم ،که با نور "گلستان" و " بوستان " منور مي شد و بهترين کتاب در امر تربيت و تاديب فرزندان فرزانه اين مرز پر گهر بوده است . حتي پدر شارح (شکورزاده)، که شرح مذکور را بر روان پاک او و مادر صاحب نظرش تقديم داشته ،يک مرد پارسا و متدين بوده و او را با احترام و اکرام "ايشان سعدي" بر زبان مي آورده و کتب او را با عزت تمام در رديف آثار قدسي سرمه ديده هاي خويش مي نموده است .

 

به گفته اين نويسنده اين کتاب قرار است در برخي از دانشگاه هاي تاجيکستان،از جمله در دانشگاه دولتي خجند به عنوان کتاب درسي تدريس شود ،که اقدام مؤثر و شايسته و بايسته تقدير است،چون طبق معمول گذشتگان نيکنام ما همه الفباي سواد را از اين شاهکار بوستان ادب فارسي آغاز مي نموده اند و درس معرفت را از اين گنجينه اسرار و مخزن شاهوار برمي گرفته اند و دليل طبع سليم و هنر سخنوري آنان مطالعه و تفحص حرف و هجاي برجاي اين آفريده مانا و پويا افصح المتکلمين بوده است .

 

 شاه منصور شاه ميرزا به سابقه انتشار گلستان در تاجيکستان اشاره کرد و گفت: در اوايل سده 20 ميلادي (سال 1901 ميلادي ) در شهر تاشکند " گلستان " با متن اصل (يعني فارسي )همراه با شرح ترکي جغتايي منتشر شده بود ،که بيشتر علاقه مندان کلام فارسي از اين منبع استفاده مي کرده اند و مي توان گفت اين کتاب در آشنا نمودن مردم ماوراءالنهر با انديشه هاي بکر و بلند سعدي نقش مؤثر داشته است .در سال هاي بعد نيز " گلستان " با حروف تاجيکي سريليک منتشر شد ،از جمله در سال 1956 با تلاش ابراهيم علي زاده و عبد السلام دهاتي، محققان تاجيک و سال هاي دهه نود توسط انتشارات " اديب " به دست خوانندگان رسيد، ولي همچنان که اشاره شد ،اين دو کتاب از اغلاط و اشتباهات عاري نبودند و خواننده از کلام معتبر سعدي کم تر بهره مي برد و دچار شک و ترديد مي شد .از اين رو ،اقدام مولف شرح " گلستان " از هر لحاظ سزاوار احسنت و آفرين است که بالاخره پس از سال ها انتظار " گلستان " بي خزان را در پيشگاه مشتاقان کلام بديع قرار داد .اين شاهنامه پژوه توضيحات بيشتري راجع به «گلستان» به شرح شکورزاده داد و افزود: مولف کتاب سر هر واژه دليل و برهان قاطع مي آورد و پس از شرح واژگان جداگانه مضمون بيت ،شعر و حکايت را به صورت جامع با آوردن نظر و ديدگاه مؤلفان کتب شرح " گلستان " معني مي کند و گاه در شرح و تفسير کلمات و ترکيب ها آن چنان به عمق مي رود ،که خواننده شگفت زده مي شود. چنانچه ،در شرح ترکيب "قصب الجيب" نزديک 3 صفحه مطلب مي نويسد و آن چنان در پژوهش عالمانه غوطه ور مي شود ،که شرح اين ترکيب موجب تأليف مقاله جداگانه در نشريه هاي اين کشور شد و نيز از محسنات کتاب است که نويسنده در ضمن آوردن معني فارسي آيات قرآن مجيد ،نوشت عربي آن ها را نيز جاي مي دهد ،که خواننده کلام خداوند را در اصل آن مي خواند و حسن ديگر شرح " گلستان " محسوب مي شود .

 

شکور زاده بيش از 40 صفحه پاياني کتاب را به شرح واژگان اختصاص مي دهد ،که آن ها را با استناد بر لغت و فرهنگ هاي معروف فارسي ،از جمله ،"غياث اللغات" ،"فرهنگ صبا" ،"فرهنگ فارسي معين" ،"فرهنگ زبان تاجيکي" ،"فرهنگ معاصر عربي و فارسي"،"فرهنگ فارسي امروز" و جنگ و مجموعه هاي مربوط به آثار سعدي ،امثال "ذکر جميل سعدي" ،"شرح جامع مثنوي معنوي" (از کريم زماني) ،"اطلاعات عمومي پيام" شرح و بيان نموده است.

 

 

 

نويسنده: عليرضا حيدري

 

سرچشمه خبر: خراسان - مورخ چهارشنبه 1393/07/23 شماره انتشار 18809

 

 

ارسال نظر جدید