اخبار انجمن دوستی

«كمال، كيمياي تبريز و خجند» از نگاه انجمن مفاخر...


بزرگداشت کمال خجندي با عنوان«كمال، كيمياي تبريز و خجند»

پست الکترونیکی چاپ

1مراسم بزرگداشت كمال خجندي شاعر پارسي گوي سده هشتم هجري قمري زاده تاجيكستان، ديشب 25 آبان‌ماه 1393 با حضور مسئولان فرهنگي، اديبان و شاعران فارسي زبان ايران و تاجيكستان در فرهنگسراي انديشه برگزار شد.

در اين مراسم كه به همت انجمن دوستي ايران و تاجيكستان و با همكاري فرهنگسراي انديشه ،انجمن آثار ومفاخر فرهنگی و مركز مشاركت‌هاي فرهنگي هنري شهرداري تهران برگزار شد.
 2ابتدا دكتر شبستري رئيس انجمن دوستي ايران و تاجيكستان گفت: هيأتي از تاجيكستان از جمله حاكم شهر خجند، حاكم شهر سغد، فرزانه خجندي؛ شاعره‌اي كه كمال خجندي زمانه است، استاد فخرالدين نصرالدين براي حضور در اين مراسم و مراسم اصلي كه در روز سه‌شنبه 27 آبان‌ماه در تبريز برگزار مي‌شود به ايران آمده‌اند.

شبستري در ادامه گفت: اين هيأت سه‌شنبه 27 آبان‌ماه ساعت 5 بعدازظهر در مقبره كمال خجندي حضور به هم خواهند رساند و مقداري از خاك بالاي سرمقبره را در جعبه‌اي كه به همراه آورده‌اند خواهند ريخت ، پس از بازگشت به شهر خجند مقبره‌اي نمادين را براي اين خاك خواهند ساخت و در ساخت اين مقبره كار معماران تبريزي و خجندي متجلي خواهد شد. اين هيأت ساعت 8 بعدازظهر همان روز نيز در مقبره‌الشعراي تبريز حضور خواهند يافت.

شبستري اظهار كرد: كوشش داريم در اين گردهمايي درباره استحكام روابط فرهنگي ميان ايران و تاجيكستان صحبت كنيم و اين تلاش را در گفتگو با سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و مركز مشاركت‌هاي فرهنگي شهرداري جامه عمل مي‌پوشانيم.
3او درباره برخي مبادلات فرهنگي گفت: اميدواريم مبادلات نسخ خطي ميان دو كشور بيشتر شود و چنانكه محمد شكوري اعتقاد داشت بايد در مبادله استاد و دانشجو تلاش کنیم و تنها راه بازگشت تاجيكستان به اصل خود گسترش اين تبادلات فرهنگي است. تاجيكستان با ما و ما با تاجيكستان تكميل مي‌شويم و بحث مذهبي ميان اين دو مطرح نيست و با وجود سُني مذهب بودن مردم تاجيكستان، آن‌ها به اندازه ما براي اهل‌بيت (ع) احترام قائل هستند.
شبستري افزود: متأسفانه اكنون به نام اسلام بسيار خدشه وارد مي‌شود و اگر ما پيام حافظ‌ها و مولوي‌ها را ياد بگيريم مي‌توانيم جلوي اين خدشه و آسيب را بگيريم.4دكتر مهدي محقق رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي از سخنرانان این مراسم بودند. دکتر محقق با ابراز قدردانی از برگزار کنندگان این مجلس، به بیان خاطراتی از مهمان‌نوازي و ادب مردم تاجيكستان پرداخت و گفت: من برای اولین بار در سال 1347 در همایشی که در دهلی نو برگزار شد، با مرحوم استاد باباجان غفور اُف آشنا شدم. ایشان در انجا از من دعوت کردند تا در همایش باربد در تاجیکستان شرکت کنم. اما باوجود تحقیقاتی که درباره این کلمه که در عربی هم به کار برده می‌شود انجام داده بودم، متأسفانه علی رغم میل قلبی به علت بیماری نتوانستم دعوت استاد را بپذیرم. 5رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ادامه افزود:  بعدها در جشن استقلال تاجیکستان حاضر  و با آقای دینار شای‌اف که افتتاح کننده این مراسم بودند، آشنا شدم. ایشان هنگام افتتاح مراسم گفتند همین دیشب هشت کتاب از دکتر محقق درباره دانشمندان ایرانی همچون ابن سیناو ابوریحان بیرونی به دست من رسید.یکی دیگر از این کتاب‌ها، فیلسوف ری محمدبن‌زکریای رازی تألیف خود دکتر محقق بود که به عنوان بهترین کتاب سال ایران انتخاب شده بود. بنابراین حق این است که دکتر محقق مجلس را افتتاح کند. به این ترتیب من در زمینه همان کتاب‌ها به ایراد سخنرانی پرداختم و این نشانه فرهنگ و علم دوستی مردم این کشور است.
عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی درباره خجند نیز گفت: من خجند را ندیده‌ام اما تصاویر زيبايي‌هاي طبيعي این شهر را مشاهده کرده‌ام و در کتابی که به زبان عربی در توصیف زيبایي‌هاي این شهر نوشته شده خوانده‌ام که مؤلف آن گفته «در شرق و غرب عالم شهري زيباتر و تميزتر ازخجند نديده‌ام. اين شهر، شهر درخشاني است. هركس اين شهر را ببيند در شگفت مي‌شود.»
 6وی افزود: من اکنون در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی هستم و خوشبختانه مجسمه کمال خجندی در آنجا هست و من هر زمان وارد آنجا می‌شوم چشمم به این مجسمه روشن می‌شود.
دكتر محقق در ادامه با بيان‌ اين‌كه سرزمين خجند علم‌خيز بوده است، گفت: علاوه ‌بر اين شاعران بسياري از خجند برخاسته‌اند، متكلمان و فلاسفه اين سرزمين نیز درجه يك و در علوم بلاغت همه در اوج بودند. دانشمندان با همتي كه از آنجا برخاستند در همه زمينه‌هاي علوم زمان خود سرآمد بودند. زکریای رازی در کتابی درباره این دیار گفته که من دیدم در آن شهر کتاب‌های من را تدریس می‌کردند و درهای مراکز علمی و خانه‌های دانشمندان بر روی او باز بود.  7رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی گفت: دورة ساماني دوران درخشان تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی بوده است بزرگانی مانند خاندان سیمجور آنجا بوده‌اند ولی بعد از این دوره خراسان دگرگون شد. ناصر خسرو می‌گوید:
خراسان ز آل سامان چون تهی شد        همه دیگر شدش احوال و سامان
دکتر محقق در پایان گفت: علمای آنجا به زبان فارسی نیز توجه داشته‌اند. کتاب فقه حنفی به نام طلبه‌الطلبه فی اصطلاحات الفقهیه تألیف نجم‌الدین نسفی گواه این مدعا است. او هرجا اصطلاح فقهی، چه در عبارات و چه در معاهدات به کار می‌برد کنار آن معادل فارسی آن را نیز می‌آورد.
همان سعدالدین تفتازانیکه کتابش را در حوزه‌های علمیه ایران می‌خوانند، با این که با حمله مغل مصادف بوده و می‌گوید من در زمانی واقع شدم که تمام مدرسه‌ها بسته شده بود ولی با این وجود ، این کتاب، کتابی ماندگار و جاوید است و تا ابد باقی خواهد ‌ماند.
8 نعمت‌الله امام‌زاده سفیر تاجیکستان با ابراز امیدواری و قدردانی از مسئولان گفت: امیدوارم این شب‌نشینی که به خاطر آشنایی شعر و ادب ادبیات ایران و تاجیکستان است بهره لازم را ببریم. 9دكتر داود اميني رئيس مركز مشاركت‌هاي فرهنگي هنري شهرداري استان تهران هم در اين مراسم گفت: روابط فرهنگي بين كشورها توسط انجمن‌هاي دوستي بايد صورت بگيرد و تمهيدات و مقدماتش توسط نهادهاي دولتي بايد با كلان شهرها انجام شود مانند نامگذاري خيابان‌ها و ... و اين مهم توسط مركز مشاركت‌هاي فرهنگي هنري شهرداري تهران پي‌گيري خواهد شد و مقدمات ساز و كارش توسط مشاركت‌هاي فرهنگي كشور وجود دارد.
16 عبدالرحمن قادري حاكم استان سُغد و معاون اول تاجیکستان با تشکر و قدردانی از مهمان نوازی ایرانیان گفت: حقیقتاً شهر خجند شهری بسیار زیباست و ما مادامی که سروری این منطقه را به عهده داریم، زیبایی این شهر وظیفه ماست و همچنین ما باید نامداران این شهر را زنده کنیم و وظیفه خود را در قبال ملت اجرا کنیم.
وی در ادامه سخنان خود از جشن تجليل از شهر خجند در سال 2020 توسط سازمان يونسكو خبر داد.
حاکم استان سغد گفت: ما دوست داریم که با فرهنگ و زبانی که داریم رابطه قویتر و محکمتری داشته باشیم.
10دكتر اصغر دادبه، استاد دانشگاه علامه طباطبائي سخنران بعدي اين مراسم بود.

او با قرائت اشعاری از فرزانه خجندی سخنان خود را شروع کرد و گفت: شايد بتوان به روابط فرهنگي به سه صورت نگاه كرد. ممكن است دو كشور اشتراكات فرهنگي نداشته باشند، در آن موقعيت ارزش‌هاي فرهنگي ديگري عرضه مي‌كنند تا به هم نزديك شوند و به اين ترتيب ارتباط فرهنگي برقرار شود. بعضي كشورها هم ممكن است اشتراكات فرهنگي داشته باشند مثل ارتباط فرهنگي ميان ما با هند يا پاكستان. اما گونه سوم نه از نوع اختلاف و نه از نوع شباهت است بلكه عينيت است. مسأله ما و تاجيكستان از اين نوع سوم است مثل ما و افغانستان بلكه شايد اين عينيت با تاجيكستان شبيه‌تر باشد.

حافظ‌پژوه برجسته معاصر ادامه داد: مگر فردوسي، رودكي و حافظ دو تا است؟! آيا تاجيكي‌ها از ابيات اين شاعران كه ما لذت مي‌بريم لذت نمي‌برند؟ نسيمي كه از آنجا به مشام مي‌رسد با نسيم آب ركن‌آباد تفاوت ندارد. همان‌ها كه در ديوان كمال خجندي است در ديوان حافظ است. دردها و آرمان‌ها مشترك است و تفاوتي ندارد.

دادبه ضمن اشاره به سفري كه به خجند داشت، گفت: خجند زيباي شما همان يزد زيبا و اصفهان دلپذير من است، هيچ تفاوتي ندارد. با همه بيدادهاي سياسي و تاريخي كه بر ما و شما گذشته است، احساس همچنان بر همان منوال است.
11عضو هیأت علمی دایره‌المعارف بزرگ اسلامی بيان كرد: عرفا از وحدت سخن مي‌گويند و قصه من و شما سخن از وحدت محض است كه با هم داريم. تا وقتي بوي جوليان ما را و آب ركن‌آباد شما را تكان مي‌دهد و تا وقتي خاك تبريز را به خجند مي‌بريد و مقدس مي‌داريد، اين وحدت است و زبان من و شما يكي است.

اين استاد دانشگاه علامه طباطبايي در ادامه سخنانش مهمترين عامل ارتباطي ميان ملت‌ها را هنر بيان كرد و گفت: شعر و موسيقي و ديگر هنرها بين من و شما همچنان وحدت ايجاد مي‌كند. شعر از عوامل مهم نگهداري فرهنگ‌ها بوده است و اگر حافظ و سعدي نبودند خاك بر سر ما مي‌شد و اعتبار و آبرويمان و تفاهم‌ها، ارتباط‌ها و وحدت‌هايمان در پناه اين بزرگان است.

او در پايان اظهار اميدواري كرد كه اين پيمان و وحدتي كه هست هرچه درخشان‌تر شود.

فرزانه خجندي شاعره تاجيكستاني كه برگزاري اين مراسم مصادف با تولد 50 سالگي‌اش نيز بود، در اين مراسم سخنان خود را با شعري از كمال خجندي آغاز كرد و در ادامه گفت: اسم آثار شيخ كمال خجندي را قند بسته مي‌گذاريم. آثار شيخ مثل خوان ملاحت است كه از آن همواره بهره‌ مي‌گيريم.
12فرزانه خجندي گفت: نام و سرنوشت ما و شما به هم پيوند خورده است. ما براي خاك كمال خجندی به ايران آمده‌ايم اما در واقع براي ديدار آمده‌ايم و به عبادتگاه دلها و زيارت شما آمده‌ايم. ما از اين پس بايد در سرنوشت همديگر مشاركت بيشتر داشته باشيم و از اين قند بسته و از اين خوان ملاحت با هم چاشني بگيريم و اين قند، قند تبريزي، اصفهاني، يزدي و ... باشد يا قند خجندي اصلاً فرقي نمي‌كند.
 13فرزانه خجندي پس از پايان سخنانش دو جلد از ديوان اشعار خود را به فرهنگستان زبان و ادب ‌فارسي ایران  اهداء كرد.
 14استاد فخرالدين نصرالدين نیز در این مراسم به ایراد سخنرانی پرداخت. وی گفت: تاجیکستان و ایران باید برای داشتن فرهنگ و دین و آرمان‌های مشترک بر خود ببالند و دوستی ایران و تاجیکستان در ازل پیوند زده شده است.
فخرالدين نصرالدين گفت: امروز از سخنرانی‌های پر بهای استادانی که همیشه آرزوی دیدنشان را داشتم معرفت‌های بسیاری کسب کردم.
او ابراز امیدواری کرد که بتوان با گرد آمدن کنار این زبان ابدی و پایدار به مقام‌های خوبی نائل شد. این یکی از ابتکارات هردو کشور است که بارها برای روابط علمی و فرهنگی تأکید می‌شود و در این زمینه در خجند کارهایی صورت گرفته شده است. 15احمدجان مسعودجان دبیر کانون نویسندگان تاجیکستان نیز در این مراسم حضور داشت و ابیاتی را قرائت کرد.

 

 

 

برگرفته از سايت انجمن مفاخر

 

http://anjom.ir/news/92-news1393/3239-bozorgdasht-kamal-khojandi.html

 

ارسال نظر جدید