اخبار انجمن دوستی

گزارش نشست دوم نشر ایران و تاجیکستان چهارشنبه 8 بهمن در موزۀ فرش


گزارش نشست دوم نشر ایران و تاجیکستان

چهارشنبه 8 بهمن در موزۀ فرش

 

دومین نشست نشر ایران و تاجیکستان برگزار شد.

در این نشست صاحب نظران نشر تجربیات خود را بیان کردند و مشکلات و محاسن حضور فعال ناشران ایرانی را در حوزۀ نشر تاجیکستان برشمردند.

در این نشست ابتدا دکتر شبستری به مهمانان خیرمقدم گفت و علت تغییر دادن جای نشست را بیان کرد که به سبب استقبال حضور در این نشست و نیاز به فضای بزرگتر نشانی نشست را تغییر دادیم. سپس خانم مقدسی گزارشی از پیشینۀ فعالیت ایران در نشر تاجیکستان را عرضه کرد و برای آگاهی از مطالب گفته شده در نشست پیشین، رئوس مطالب سخنرانان را برشمرد.

بخش اول این نشست که به ارائۀ پیشنهادهای ناشران و گزارش فعالیتهای آنان در حوزۀ نشر اختصاص داشت با سخنرانی آقای ساغروانی، مدیر انتشارات هرمس، آغاز شد. آقای ساغروانی ضمن اظهار علاقه و نیاز به حضور ناشران در نشر تاجیکستان، پیشنهادهایی را برای گسترش این همکاریها مطرح کرد، از جمله انتشار نسخه های معتبر متون کلاسیک زبان فارسی، تشکیل کلاسهای آموزشی، تشکیل جلسات نقد و معرفی کتاب که تجربۀ آن را شهر کتاب به خوبی کسب کرده است، فعال کردن نشر در حوزه هایی دیگر، همچون سینما و موسیقی که شاید بیش از کتاب نقش انتقال فرهنگ را به عهده داشته باشد.

سخنران بعدی، دکتر حبیب الله اسماعیلی، مدیر روابط فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی، به موضوعات مهمی اشاره کرد که توجه به آنها موجب توسعۀ همکاریهای دو کشور خواهد بود، از جمله بالا بردن شناخت ایرانیان و ناشران ایرانی از وضعیت نشر و مخاطبان تاجیکی، توسعۀ نشر در موضوعات پزشکی، علوم و فناوری. او افزود فعالیت ناشران ایرانی طی این سالها فقط معطوف به کتابهای ادبی و علوم انسانی بوده، در حالی که کتب علوم پایه و پزشکی از نظرها دور مانده است. باید به این نکته توجه داشت که ورود به نشر تاجیکستان با نگاه ایدئولوژیک نه تنها موفقیتی نخواهد داشت بلکه نتایج عکس به بار خواهد آورد. او افزود با کنار گذاشتن نگاه ایدئولوژیکی میتوان اطمینان تاجیکان را جلب کرد. دکتر اسماعیلی به توانایی خانه کتاب برای تبادل فرهنگی و معرفی آثار ایرانی به اهل فرهنگ در تاجیکستان اشاره کرد ولوحهای فشردهای که خانه کتاب برای معرفی آثار فارسی تهیه کرده را نمونهای از این توانایی دانست .

حسن قریبی، رئیس روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن ارائۀ گزارش خود در تدوین کتب آموزشی و فرهنگ خط فارسی به سیریلیک تاجیکی، اشاره کرد که در موضوع تولید، توزیع و مخاطب شناسی کتاب در تاجیکستان مسئلۀ خط مشکل جداگانه ای‌ نیست بلکه آن را باید به هرکدام از مراحل ذکر شده علاوه کرد. او به حمایتهای بخشهای دولتی اشاره کرد که در مواردی این حمایتها نه تنها مفید، بلکه زیان آور بوده است برخی وعده‌ها انتظاراتی ایجاد کرده‌است که برآورده نشدنش مشکلاتی را ایجاد کرده است. آقای قریبی در پاسخ به اینکه چرا همۀ آثاری که در حوزۀ تاجیکستان منتشر شده حوزۀ علوم انسانی بوده است گفت که علت آن این است که متولیان این کار همه ناشرانی بودند که حوزۀ فعالیتشان علوم انسانی بود، مثل فرهنگستان، شورا های گسترش زبان و ادبیات فارسی انتشارات وزارت امور خارجه ، و اگر توجه کنیم در تعامل با تاجیکستان زبان فارسی یدک کش میراث مشترک ادبی ما بوده است و برای انتشار آثاری در حوزۀ سایر علوم هیچ متولی نداشته ایم در حالی که در ایران تا مقاطع عالی علوم مهندسی و پزشکی به زبان فارسی تدریس می‌شود.

آقای قریبی به برگردان آثار فارسی به سیریلیک اشاره کرد که این برگردان اگرچه علم نیست ولی مهارتی است که باید با ذوق و دقت به آن همت گماشت.

دکتر جواد رسولی، مدیر انتشارات آهنگ قلم و دبیر انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، تجربیات خود را طی دو بار برگزاری نمایشگاه کتاب در تاجیکستان مطرح کرد و در گزارش خود به نکات مهمی اشاره کرد، از جمله تسهیلاتی که اتاق بازرگانی برای شرکت کنندگان در نمایشگاه ها قائل است؛ خطرات و مشکلاتی که برای حمل کتاب از راه زمینی وجود دارد؛ مشکل بردن کتاب به کشور تاجیکستان؛ نیاز به آموزش در حوزۀ آماده سازی کتاب به ناشران تاجیکی؛ مشکلات قوانین و گرفتن مجوزها در دو کشور ایران و تاجیکستان؛ توجه به ابعاد مهم برگزاری نمایشگاه در کشور تاجیکستان.

در حین سخنرانیهای بخش اول نشست، خانم مقدسی پیامها و نامه هایی را که ناشران بخش خصوصی به پایگاه الکترونیکی فرستاده بودند، خواند که علاقۀ ناشران خصوصی به حضور در نشر تاجیکستان را نشان میداد، ضمن آنکه مشکلات آنان در این حوزه را نیز مطرح می کرد. در میان نامه های دریافتی، مطلبی از آقای شفیعی از فروشگاه نوروز وجود داشت که نکات و پیشنهادات خوبی در آن مطرح شده بود، از جمله اشتیاق تاجیکان برای داشتن کتابهای شاعران معاصر همچون شعرهای سیمین بهبهانی و فروغ فرخزاد به صورت دوزبانه، محصولات فرهنگی دیگری چون کتابهای صوتی، و سی دی های موسیقی که این موارد میتواند نتایج مالی بهتری را برای فروشگاه نوروز داشته باشد.

خانم مقدسی در بین سخنرانیها به فعالیت انجمن در طرح اهدای کتاب به کتابخانۀ ملی تاجیکستان اشاره کرد که از دستاوردهای این طرح، تجهیز تالاری است که در کتابخانۀ ملی به کشور ایران اختصاص داده شده است. این دستاورد فرصتی برای ایرانیان پدید آورده که فضایی را برای تشکیل جلسات تخصصی در کتابخانه تاجیکستان داشته باشند.

در بخش دوم نشست، دکتر شبستری، آقای فروغی، آقای قریبی و خانم مقدسی جلسۀ پرسش و پاسخ را اداره کردند. نخستین سؤال از نمایندۀ وزارت خارجه، آقای شفیعی، رئیس ادارۀ نشر، بود که وی با اشاره به مشکلات وزارت خارجه در سالهای اخیر و تعطیلی چاپخانه این وزارت خانه و برونسپاری فعالیتهای وزارت خارجه در حوزۀ چاپ، مشکلاتی را که در حوزۀ گسترش همکاری های دو کشور وجود دارد مطرح کرد. او افزود باتوجه به محدود شدن حوزۀ فعالیت وزارت خارجه در حوزۀ نشر، اما این امکان وجود دارد که بتوان کتابهایی دوزبانه منتشر کرد.

آقای رحمانی، کارشناس ادارۀ کل دفتر مجامع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نکاتی را در مورد مراودات فرهنگی با کشورهای فارسی زبان مطرح کرد. وی در پاسخ به سؤال آقای فروغی در مورد توقف پیگیری تفاهم نامۀ انجام شده با افغانستان در حوزۀ نشر گفت که طی دو ماه آینده مشکلاتی پدیدآمده در این زمینه برطرف خواهد شد و این تفاهم نامه اجرایی خواهد شد. او گفت وزارت ارشاد به عنوان یک نهاد دولتی فقط میتواند با ارگانهای دولتی در کشورها تفاهم نامه امضا کند و چون وزارت فرهنگ کشور تاجیکستان یک نهاد دولتی است، تنظیم تفاهم نامه با این کشور امکانپذیر است.

آقای فروغی، عضو هیئت مدیره اتحادیۀ ناشران، این نوید را داد که در نمایشگاه سال 1394، کشور تاجیکستان مهمان ویژه خواهد بود و در این فرصت امکان تبادلات فکری و برنامه ریزی دقیق در مورد تحکیم مراودات در حوزۀ نشر پدید خواهد آمد. آقای فروغی پیشنهاد کرد با توجه به اهمیت تاجیکستان به عنوان کشور فارسی زبان، و تلاشهای انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، ضروری است کارگروه یا کمیته های تخصصی برای پرداختن به این موضوع تشکیل شود و در این کارگروه مباحث از ابعاد گوناگون بررسی شود.

دکتر شبستری نیز در جمع بندی صحبتها، اظهار آمادگی کرد که انجمن دوستی می تواند در نمایشگاه کتاب سال 94 نقش مؤثری داشته باشد؛ ضمن آنکه از تشکیل کارگروه تخصصی نشر استقبال خواهد کرد. دکتر شبستری همچنین به نکات مهم مطرح شده در این نشست اشاره کرد و گفت مطالب خوب این نشست ابعاد گوناگون این موضوع را روشن می کند که هر یک از این مطالب می تواند در کارگروه بررسی شود. در مورد تغییر خط گفت عوض کردن خط به معنای حذف بخشی از پیشینۀ فرهنگی آنان است .این امر به آسانی انجام نمی گیرد و مستلزم بررسی ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی فرهنگی است و ضرورت دارد جلسه تخصصی (با حضور فرهیختگان تاجیکی) داشته باشیم.  نامبرده افزود بین ما و تاجیکان عشق و علاقه عمیقی وجود دارد و رابطه بین ما رابطه خویشاوندی است و نیاز تحولاتی که در طول سالهای دوری ازهم در هر کدام از جوامع ما اتفاق افتاده اطلاع کافی نداریم و ضرورت دارد که طرفین نسبت به این تحولات آگاهی پیدا کنند  و در این راستا علاوه بر اینکه دانستن خط نیاکان برای بازگشت به خویشتن تاجیکان حیاتی است، فرا گرفتن خط سریلیک برای علاقمندان و فرهیختگان ایرانی که در مورد تاجیکستان پژوهش می کنند ضروری است تا با ادبیات و فرهنگ و دیگر مسائلی که بر تاجیکان گذشته، آگاهی دقیقی پیدا کنند.

دکتر شبستری افزود که خوشبختانه استفاده از فیلمهای سینمایی بعنوان یکی از بهترین محمل های عرضه فرهنگ ایرانی اسلامی در وزارت ارشاد بطور جدی پیگیری میشود و گروهی از کارگردانان و متخصصین کارهای بین الملل برای پیشبرد این کار انتخاب شده اند و کشورهای آسیای میانه از جمله تاجیکستان نیز جزو کشورهای مورد نظر می باشند.

پیش از پایان برنامه، دکتر دبیرمقدم، معاون علمی پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مطالبی را در مورد توجه فرهنگستان به تاجیکستان مطرح کرد. وی به فعالیت گروه زبانها و گویشها در فرهنگستان پرداخت و از حضور استادان تاجیکی بعنوان عضوپیوسته در فرهنگستان گفت. او اظهار امیدواری کرد که نشستهای علمی تخصصی در فرهنگستان بتواند نتایج مثبتی در فعالیتهای پژوهشی دو کشور داشته باشد.

دکتر دادبه نیز در سخنرانی خود به مطالب مطرح شده در این نشست پرداخت و برخی از آنها را بسیار مهم تلقی کرد، از جمله مشکلات ارسال کتاب ازراه زمین،اصرار نکردن به تغییر خط تاجیکان و احترام گذاشتن به خط آنان، توجه به نسخه های آثاری که در تاجیکستان وجود دارد؛ بهره گیری از پژوهشهای پژوهشگران تاجیکی؛ توسعۀ خط نیاکان و آموزش زبان فارسی با اعزام معلمان دلسوز و نه صاحبنام، چون در موارد بسیاری معلمان ساده و دلسوز می توانند مثمرثمرتر باشند.

پرسشهای متعدد دیگری در جلسه طرح شد که به علت کمبود وقت به پاسخگویی آنها پرداخته نشد.

در پایان نشست دکتر شبستری با اهدای لوح سپاس به خانم مقدسی، برای سرپرستی کمیتۀ همایشها و تلاشهایش در دو نشست نشر ایران و تاجیکستان، از وی و گروه همایشها قدردانی کرد.

جلسه در ساعت 7:45 پایان یافت.

روابط عمومی انجمن دوستی ایران و تاجیکستان

 

لینک خبر نشست قبلی :                   

 http://www.irantajik.com/index.php?newsid=125

 

لینک گزارش برگزاری نشست نخست :   

http://www.irantajik.com/index.php?newsid=126

 

      استفاده از این خبر با ذکر منبع مجاز می باشد       

 

 

ارسال نظر جدید