اخبار انجمن دوستی

در محفل جامی


در محفل جامی

گزارش برگزاری همایش بین المللی نورالدین عبدالرحمن جامی

روزهای 27 و 28  امرداد 1395 (برابر با 17و 18 آگوست 2016) زادگاه جامی، به مناسبت برگزاری "همایش بین المللی نورالدین عبدالرحمن جامی"، میزبان جامی شناسان و دوستداران فرهنگ و تمدن زبان پارسی از سراسر جهان بود.

دو سال پیش از این، اهل فرهنگ شهر تربت جام با برگزاری همایشهای "از جام تا شیخ جام" و "بزرگداشت قاسم انوار"، سلسله همایشهای “تا هزاره شیخ جام” را آغاز کردند که "اولین همایش بین المللی بزرگداشت نورالدین عبدالرحمن جامی" پی آمد خوش آن بود.

استقبال گسترده جامی شناسان و فرهیختگان غیر ایرانی علاوه بر ایرانیان از این همایش بسیار گسترده و چشمگیر بود.  57 مقاله دریافتی از 307 مقاله رسیده به دبیرخانه همایش را نویسندگان و جامی پژوهان خارج از ایران به نگارش درآورده بودند؛ جامی شناسانی از کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، تاجیکستان، ترکیه، روسیه، آذربایجان، عراق و ... . و این گویای آن بود که امروزه نیز جامی همچون روزگار خود بر گردهمایی مردمان بر محوریت عشق و دوستی و انسانیت مؤثر بوده است.

مراسم افتتاحیه صبح روز 27 مرداد ماه برگزار شد و مقامات دولتی و نهادهای برگزار کننده به خوشامدگویی و ارائه گزارش کوتاه پرداختند. از ظهر همان روز ارائه مقالات آغاز و سخنرانی ها در دو سالن مجزا دنبال شد و 60 مقاله مجال ارائه یافتند. ظهر روز 28 مرداد با مراسم اختتامیه و تقدیر از برگزار کنندگان و پژوهشگران، همایش به کار خود پایان داد.

 انجمن دوستی ایران و تاجیکستان با حمایت علمی و معنوی از برگزاری این همایش و همگام با دبیرعلمی و دبیرخانه آن، به انتشار فراخوان و جلب مقاله در سطح ملی و بین المللی پرداخت. با ابتکار عمل و مشارکت این انجمن و با مساعدت وابسته فرهنگی ایران در خجند و رایزنی فرهنگی سفارت ایران در تاجیکستان، بیش از 15 مقاله از جامی شناسان و صاحب نظران تاجیکستان دریافت شد و با وجود اینکه قریب نیمی از این مقالات برای ارائه در همایش صاحب امتیاز گردید، لیکن با در نظرداشت امکانات دبیرخانه، تنها از چهار جامیشناس تاجیک برای ارائه مقاله شان دعوت به عمل آمد؛ که این تعداد میهمان نیز چهار برابر سهمیه ای بود که برای حضور پژوهشگران از سایر کشورها –همچون آذربایجان، هند، ترکیه و... – در نظر گرفته شده بود.

اما خلاصه ای از آنچه تاجیکان شرکت کننده در این همایش مطرح کردند:

  • دکتر شمس الدین صالح اف طی ارائۀ مقالۀ خود با عنوان «جامی شناسی در تاجیکستان» از تلاشهای اعلاخان افصح زاد در معرفی جامی یاد کرد، همچنین با ذکر سه همایشی که در بزرگداشت جامی در تاجیکستان تا کنون برگزار شده خواستار برپایی همایشهای ده سالانه در بزرگداشت او در سه کشور فارسی زبان ایران، تاجیکستان و افغانستان شد.


  • دکتر بدرالدین مقصود اف درباره « نظر عبدالرحمن جامی بر شعرای عارف در بهارستان» صحبت کرد و دیدگاه عالمانه و نه مداحانه جامی نسبت به عرفایی مانند کمال خجندی را مورد بحث قرار داد.


  • دکتر مهرالدین نظام اف به تبیین و معرفی اصول تصوف توسط جامی طی مقالهای با عنوان «مسأله های نظری و عرفانی سبحـﺔ الابرار» پرداخت.


  • دکتر تاجی بای کلدی یارف، مولوی شناس و رییس شعبه ایدئولوژی ولایت سغد، نیز به تشریح «مقام "رساله نائیه" جامی در معرفت ابیات نی‌نامه» پرداخت.

هیئت مدیره و اعضای انجمن دوستی ایران و تاجیکستان علاوه بر مساعدت های فکری و مشاوره های علمی و اجرایی، با حضور، ارائه مقاله و سخنرانی هم به پشتیبانی از همایش پرداخت. شش نفر از اعضای هیات مدیره و مسئولان انجمن و قریب به ده نفر از اعضای انجمن در مراسم حاضر بودند.

 دکتر علی اشرف مجتهد شبستری در مراسم افتتاحیه با اشاره به روند تاریخی اختلاف افکنانه و متعصبانه گروه هایی که در طول تاریخ با اقدامات افراطگرایانه خود و به نام دین به تحمیل و گسترش اعتقادات خود پرداخته و میپردازند، نقش مهروزانه و انسانی نورالدین عبدالرحمن جامی را در تلطیف روابط انسانها و گسترش عشق و مهربانی در روزگار خود و حتی امروزه مورد تأکید قرارداد. سفیر اسبق ج.ا.ایران در تاجیکستان به میزان نفوذ جامی در تاجیکستان اشاره و از  همایشی که سال 2014 در بزرگداشت این عارف برجسته در تاجیکستان برگزار شد یاد کرد، همچنین به ذکر اقدامات روانشاد پرفسور اعلاخان افصح زاد در حوزه جامیشناسی و نقل خاطراتی از دیدارهای مکرر با آن دانشمند تاجیک پرداخت و توصیه کرد که جامی پژوهان دیگر کشورها به ترجمه آثار وی بپردازند، تا همه مردم جهان بتوانند از آن ها بهره مند شوند. در آخر رئیس هیات مدیره انجمن دوستی ایران و تاجیکستان با اشاره به عرفایی چون جامی و شیخ محمود شبستری ، که به تازگی همایش آن در شبستر به همت وی برپا شده بود، پیشنهاد خواهرخواندگی شبستر و تربت جام را مطرح کرد و خواهرخواندگی تربت جام و هرات به عنوان زادگاه و آرامگاه مولانا جامی را قابل پیگیری دانست. همچنین با اشاره به نامبرداری ناحیهای (معادل شهرستان) در تاجیکستان به نام "جامی"، که در ولایت ختلان تاجیکستان و در ۸۰ کیلومتری شهر دوشنبه قرار دارد، پیشنهاد خواهرخواندگی "تربت جام" و ناحیه "جامی" را مطرح کرد و قول همکاری انجمن دوستی در اجرایی شدن آن را داد.

در روز دوم همایش دکتر جواد رسولی  - نایب رئیس انجمن – مقاله ای با عنوان "داوری آتش، آیینی کهن در مثنوی سلامان و ابسال" و خانم دکتر فائزه جنیدی – دبیر کمیته زبان و ادبیات انجمن- مقاله خود را با  موضوع و عنوان " نفوذ سیاسی  اجتماعی نقشبندیه در عصر جامی" ارائه کردند.

 دبیرخانه همایش با انتشار دوجلد مجموعه مقالات این همایش که در بردارنده بخشی از نوشته های پژوهشی صاحب نظران است به ثبت و نشر این پژوهشها پرداخت. بعلاوه اینکه با ابتکار و پیشنهاد انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، گزیده ابیاتی از "هفت اورنگ" در هفت مجلد انتشار و به میهمانان تقدیم شد، گزینش ابیات این مجلدات هفتگانه را دکتر مجید اسدی – عضو هیئت مدیره انجمن- و نویسه گردانی ابیات به سریلیک را خانم دل افروز قربانی – از نویسندگان تاجیکستان- انجام داده بودند، این مجموعه در قطع نیم جیبی و با مساعدت مرکز آموزش و پژوهشهای بینالمللی وزارت خارجه منتشر شد.

از بخشهای جنبی همایش برپایی موسیقی مقامی تربت جام و رقص ها و آیینهای نمایشی این خطه بود که بسیار مورد توجه مهمانان داخلی و خارجی قرار گرفت، همچنین بازدید از آثار باستانی و مراکز دیدنی شهر و پیرامون تربت جام از جمله مزار شیخ احمد جام معروف به شیخ ژنده پیل، آرامگاه شاه قاسم انوار و بازارچه صنایع دستی شهر در رباط جام برنامههای دیگری بود که مورد استفاده و استقبال شرکتکنندگان واقع شد.

  لازم به ذکر است که دبیرخانه این همایش بنا دارد سال آینده «بزرگداشت هاتفی خرگردی» را  برگزار کند و برنامه وسیع آن برپایی "هزاره شیخ جام"  در سال 1398 (2019.م) است. از پژوهشگران علاقه مند درخواست می‏شود از هم اکنون به تحقیقات خود درباره آن بزرگ مرد عرصه عرفان سمت و سو دهند تا گوهری دیگر از گنجینه با شکوه و پربهای فرهنگ و تمدن پارسی را به جهانیان و آیندگان معرفی نمایند و به ترویج دوستی و مهربانی در بین ملل و ادیان و اقوام جهان مبادرت ورزند. 


ارسال نظر جدید