اخبار انجمن دوستی

فارسی زبانان آریایی


 

فارسی زبانان آرابایی

یادداشت دکتر علی اشرف مجتهد شبستری،رئیس هیات مدیره انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، در روزنامه ایران به بهانه بیست و پنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان
اسلاف تاجیکان کنونی‌ که اقوامی آریایی تبار بودند بین سال‌های 1000 تا 1500 قبل از میلاد عمدتاً بین دو رود آمو دریا و سیر دریا (سیحون و جیحون)ساکن شدند و در دوره کورش کبیر (قرن ۶ پیش از میلاد) تاجیکستان کنونی‌ ضمیمه پادشاهی هخامنشی شد. شاهان ایرانی‌ بر باکتریا (باختر) که شامل جنوب تاجیکستان و افغانستان می‌‌شد و سرزمین «سُغد» که جنوب ازبکستان و بخش غربی تاجیکستان را در بر می‌‌گرفت، حکومت می‌‌کردند. در قرن چهارم پیش از میلاد، اسکندر مقدونی با تصرف قلمرو هخامنشیان بر تاجیکستان کنونی‌ نیز تسلط یافت. در قرن ششم میلادی اقوام ترک بیابانگرد بتدریج به آسیای مرکزی آمدند و با دولت ساسانی درگیر شدند. در این زمان سرزمین‌های کنونی‌ تاجیکستان جنوبی، ازبکستان و ترکمنستان در تصرف ایران و نواحی شمالی در دست ترک‌ها بود و سر انجام در زمان یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی این سلسله بوسیله اعراب سرنگون شد. اعراب مسلمان در حدود سال ۵۰ تا ۱۳۰ هجری قمری مهم‌ترین ولایات این منطقه را فتح کردند و اسلام بتدریج در بین مردم رواج پیدا کرد. بعد‌ها در فاصله سال‌های ۲۶۱ تا ۳۸۹ هجری قمری با روی کار آمدن دولت سامانی، تاجیکستان بخشی از قلمرو سامانیان شد. تا اینکه ترکان قراخانی با تصرف بخارا، سامانیان را سرنگون کردند و بر آسیای مرکزی مسلط شدند. پس از مدتی‌ ترکان سلجوقی با هجوم به آسیای میانه قرخانیان را شکست داده و آنها را خراجگذار خود کردند. در سال ۶۰۹ ه.ق سلطان محمد خوارزمشاه، قراخانیان را شکست داد. اما دیری نپایید که این سرزمین مورد هجوم طوفان بنیان کن قوم مغول قرار گرفت . در دوران معاصر، در دوره شوروی سوسیالیستی مبارزه با مذهب منجر به تعطیلی‌ بیشتر مدارس دینی شد. در سال ۱۹۲۹ خط لاتین رسمیت یافت و در سال ۱۹۴۰ الفبای سریلیک جایگزین خط لاتین شد. بسیاری از فرهیختگان تاجیک معتقدند که به خاطر تغییر خط، تاجیکان عملاً دو بار «بی‌سواد» شدند و رژیم کمونیستی برای دور نمودن آنها (که جزو معدود اقوام دارای فرهنگ کهن در آسیای مرکزی بودند) از فرهنگ وآئین و دین نیاکان، خط فارسی را عوض کردند.با فروپاشی شوروی، تاجیکستان نیز در ۱۹ شهریور ۱۳۷۰ استقلال یافت و تاجیک‌ها بسرعت به احیای فرهنگ و هویت نیاکان خود پرداختند. پس از استقلال در ۱۹۹۱، سامانیان الگو و سمبل دولت و کشور قرار گرفت و امروز هر کسی‌ به دوشنبه وارد می‌‌شود نخستین مکانی که برایش جلب توجه می‌کند میدان سامانی و مجسمه امیر اسمعیل سامانی است. واحد پول رایج که تا قبل از استقلال، «روبل» روسی بود به «سامانی» تغییر یافته است. جمهوری اسلامی ایران نخستین کشوری بود که سفارتخانه خود را دردی ماه 1370در دوشنبه افتتاح کرد. متأسفانه در اردیبهشت ماه ۱۳۷۱ آتش جنگ‌های داخلی‌ در این کشور روشن شد که این جنگ برادر کش تا 1374 ادامه داشت. دولت تاجیکستان در سال ۲۰۰۷ (دهمین سالگرد امضای سازشنامه)، برای قدردانی از وزیر امور خارجه و نخستین سفیر جمهوری اسلامی ایران نشان صلح و دوستی به آنان اعطا کرده است. لازم به ذکر است که از بدو استقلال تاکنون حتی در ایام جنگ داخلی،‌ مبادله هیأت‌های سیاسی، فرهنگی‌ و اقتصادی بین دو کشور صورت گرفته وتعاملات بین دو کشورروز به روز گسترش یافته و هر کدام از سفرا و رایزن‌های فرهنگی در دوران مأموریت خود سهمی در توسعه روابط داشته‌اند. اما دو ملتی که رهبر معظم انقلاب رابطه آن دو را «خویشاوندی» نامیدند، باید اذعان  کرد که به دلایل مختلف و کمبود‌ها از سوی هر دو طرف هنوز سطح روابط به درجه‌ای که شایسته دو کشور، با اشتراکات در حد یگانگی، باشد نرسیده و لازم است بویژه در شرایط کنونی که خطر افراط‌گرایی و گروه‌های تکفیری، منطقه آسیای میانه وخاورمیانه را تهدید می‌کند، طرفین بدون تعصب و پیشداوری روابط ۲۵ سال گذشته را بررسی‌ و آسیب شناسی‌ کرده و طرح نو در روابط  خود بیندازند.

برگرفته از روزنامه ایران مورخ 20شهریور95
http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=150152



ارسال نظر جدید